Hoe bepaal je het juiste formaat voor je fotoafdruk?

Het standaard fotoformaat is 10×15 cm, ook bekend als 4×6 inch. Dat is sinds de jaren 70 de meest gebruikte maat voor fotoafdrukken en het past bij de 2:3 verhouding waarin de meeste camera's fotograferen. Voor smartphones (4:3 verhouding) is 10×13 cm of 13×18 cm vaak een logischer keuze.

Maar het juiste formaat hangt niet alleen af van wat standaard is. Het hangt af van je beeldverhouding, de ruimte waar de print komt te hangen, en hoe ver je er normaal van staat. In dit artikel staat alles wat je nodig hebt om te kiezen: de standaardformaten in cm en inches, welke verhouding bij jouw camera past, en hoe groot je kunt printen zonder kwaliteitsverlies.

Hieronder vind je de meest gebruikte fotoformaten met hun exacte maten in centimeters en inches. De fotografische industrie werkt van oorsprong in inches, en daarom zijn de centimeter-maten meestal afgeronde versies van de inch-maten. Het werkelijke papierformaat wijkt soms een paar millimeter af.

In de fotoindustrie werken de meeste fabrikanten en printlabs met het inch-systeem als basis, omdat het 35mm-filmrolletje en bijbehorende fotopapier in de Verenigde Staten zijn ontstaan. Een "10x15 cm" print is dus eigenlijk een 4x6 inch print, en de centimeter-maat is daar een afronding van.

Reken je 4x6 inch precies om naar centimeters, dan kom je op 10,16 x 15,24 cm uit. Dat is geen mooi rond getal om te communiceren, dus is het in de praktijk afgerond naar 10x15 cm. Dezelfde logica geldt voor alle andere formaten: 8x12 inch wordt 20x30 cm (werkelijk 20,32 x 30,48), 12x18 inch wordt 30x45 cm (werkelijk 30,48 x 45,72), en zo verder.

Het verschil van enkele millimeters lijkt klein, maar kan in twee situaties wel uitmaken. Bij inlijsten in standaardlijsten is het meestal geen probleem, omdat lijsten ook op werkelijke inch-maten zijn gebaseerd en dus net iets ruimer zijn dan de afgeronde cm-maat. Bij passe-partout-snijden op maat of custom lijstwerk is het wel handig om de exacte maat door te geven, anders krijg je een speling van een paar millimeter rondom je print.

Bij Printbeat printen we standaard op de werkelijke inch-maten omdat dat de fysieke papierformaten zijn die we inkopen. Wil je een exacte centimeter-maat (bijvoorbeeld precies 10x15 cm voor een specifieke lijst), dan kan dat op aanvraag, met een minimale uitsnede uit het beeld.

Het type camera waarmee je fotografeert bepaalt welke formaten zonder bijsnijden afdrukken. Print je op een afwijkend formaat, dan moet je foto worden bijgesneden of krijg je een witte rand.

Smartphone (iPhone, Android): 4:3 verhouding. Past bij 10×13, 13×18, 15×20, 30×40 cm.

DSLR of systeemcamera (full-frame en APS-C): 2:3 verhouding. Past bij 10×15, 20×30, 30×45, 40×60 cm. APS-C en full-frame hebben dezelfde verhouding, dus dezelfde formaten passen.

Compactcamera of micro four thirds (Olympus, Panasonic): meestal 4:3 verhouding. Past bij dezelfde formaten als smartphones.

Instagram of vierkant gefotografeerd: 1:1 verhouding. Past bij 10×10, 20×20, 30×30 cm.

Twijfel je over de verhouding van je foto? Open hem op je computer en kijk naar de afmetingen in pixels. 4000×3000 = 4:3, 6000×4000 = 2:3, 4000×4000 = 1:1.

De vuistregel is 300 DPI voor optimale scherpte. DPI staat voor "dots per inch", oftewel hoeveel inktpunten de printer per inch papier zet. Hoe meer pixels je foto heeft, hoe groter je kunt printen zonder dat het detail verloren gaat.

Voor een foto van 6000×4000 pixels (24 megapixel, gangbaar bij moderne camera's en smartphones) ziet de maximale printgrootte er zo uit:

Bij grote wandprints daalt de DPI bijna automatisch. Dat is geen probleem, omdat je grotere prints van verder bekijkt. Een 100×70 cm wandprint die je op 2 meter afstand bekijkt, ziet er met 150 DPI nog steeds scherp uit. Dezelfde print op een halve meter afstand zou je wel een klein detailverlies zien.

Het juiste formaat is één ding, het juiste materiaal een ander. Wat goed werkt op klein formaat hoeft niet goed te werken op groot, en andersom.

Voor kleine fotoafdrukken (10×15 tot 15×21 cm) gebruiken we Epson SureLab fotopapier, geschikt voor albums, lijstjes en cadeauprints.

Voor Fine Art prints op formaten 20×30 tot 100×150 cm gebruiken we Hahnemühle of Fotospeed archival papier, geschikt voor exposities, kunstverkoop en wandpresentatie.

Voor foto's op Dibond en groot formaat tot 150×100 cm gebruiken we Fine Art papier op aluminium-paneel, strakke, lijstloze wandpresentatie.

Bij elke bestelling controleren we vooraf of het bestand de gekozen maat aankan. Geef je een 30×45 op met een bestand van 1500×1000 pixels, dan mailen we je voor we drukken. Geen automatische verkleinering, geen kwaliteitsverlies zonder dat je het weet.

We werken met ICC-profielen die specifiek zijn afgestemd op elk papier in ons assortiment, zodat het resultaat klopt met wat je op je scherm zag. Voor wie meer wil weten over op welke resolutie je foto's moet afdrukken, hebben we een aparte uitleg.

Bij elke bestelling controleren we vooraf handmatig of de resolutie toereikend is voor het door jou gekozen formaat. Bestel je 60×90 cm met een bestand dat eigenlijk maximaal 50×75 aankan, dan mailen we je voordat de printer aangaat. Geen automatische verkleining, geen kwaliteitsverlies zonder dat je het weet.

Voor wie zekerheid wil over het Fine Art papier, scherpte en kleur: bestel een proefdruk.
Print eerst klein, beslis dan over groot.