Kies je printformaat op kijkafstand, niet op resolutie. In een expositieruimte bekijken mensen je werk eerst van drie à vier meter en komen dan dichterbij. Een goede vuistregel: de ideale kijkafstand is ongeveer anderhalf keer de diagonaal van je print. Grote formaten werken bij beelden met een sterke compositie, kleine formaten bij intiem werk en series waarin herhaling het verhaal draagt.
Waarom resolutie de verkeerde startvraag is
De meeste mensen beginnen bij hun bestand. Hoeveel megapixels heb ik, hoe groot kan ik dus. Dat is de omgekeerde volgorde.
Begin bij de ruimte. Hoe ver staat de bezoeker straks van de wand? Hoeveel wand heb je per beeld? Wat wil je dat iemand ziet: het geheel, of de korrel?
Pas als je weet welk formaat je nodig hebt, kijk je of je bestand dat aankan. Vaak kan het meer dan je denkt, omdat een print van anderhalve meter nooit van dertig centimeter bekeken wordt.
De vuistregel: anderhalf keer de diagonaal
Meet de diagonaal van je print en vermenigvuldig met ongeveer anderhalf. Dat is de afstand waarop het beeld als geheel het beste leest.
| Formaat | Diagonaal | Ideale kijkafstand |
|---|---|---|
| 30 x 40 cm | 50 cm | 0,8 tot 1 m |
| 40 x 60 cm | 72 cm | 1,1 tot 1,5 m |
| 60 x 90 cm | 108 cm | 1,6 tot 2,2 m |
| 80 x 120 cm | 144 cm | 2,2 tot 3 m |
| 100 x 150 cm | 180 cm | 2,7 tot 3,6 m |
Het is een vuistregel, geen wet. Een druk beeld met veel detail vraagt om meer afstand, een rustig beeld met één sterke vorm mag dichterbij hangen. Maar het geeft je een startpunt dat beter is dan gevoel.
Praktisch: heb je een smalle gang van twee meter breed, dan hangt een print van 120 cm daar te groot. Niemand kan er ver genoeg vandaan.
Welk bestand heb je nodig
Nu pas komt resolutie in beeld. Hoe verder de kijkafstand, hoe minder dpi je nodig hebt.
| Formaat | Kijkafstand | Praktische resolutie | Bestand in pixels |
|---|---|---|---|
| 30 x 40 cm | 0,8 tot 1 m | 300 dpi | 3543 x 4724 |
| 40 x 60 cm | 1,1 tot 1,5 m | 300 dpi | 4724 x 7087 |
| 60 x 90 cm | 1,6 tot 2,2 m | 200 dpi | 4724 x 7087 |
| 80 x 120 cm | 2,2 tot 3 m | 150 dpi | 4724 x 7087 |
| 100 x 150 cm | 2,7 tot 3,6 m | 150 dpi | 5906 x 8858 |
Kijk goed naar de derde kolom. Hetzelfde bestand van 33 megapixel kan een print van 40 x 60 dragen op 300 dpi, en een print van 80 x 120 die van drie meter bekeken wordt. Het beeld verandert niet, de kijkafstand wel.
Ons uitgangspunt blijft 300 dpi op eindformaat. Wil je groter dan je bestand op die norm toestaat, dan beoordelen we per beeld of het kan. Scherpte in de opname, ruis en onderwerp wegen daarin zwaarder dan het aantal pixels. Zie ook de aanleverspecificaties.
Eén maat of variëren
Een serie in een formaat geeft rust en regelmaat. De beelden lezen als een reeks, het oog blijft rustig langs de wand lopen. Dit werkt bij documentaire series, typologieën en alles waar herhaling het verhaal draagt.
Variëren geeft ritme, maar alleen als je het bewust doet. Eén groot beeld tussen kleinere werkt als opening of als slot. Drie verschillende maten door elkaar zonder logica leest als een verzameling, niet als een serie.
Kies je voor variatie, houd dan één maat aan als basis en laat de uitzonderingen echt uitzonderingen zijn. En houd de hartlijn gelijk, dan blijft het geheel samenhangen.
Meer over de serie als geheel lees je op expositie prints.
Groot maakt niet automatisch indruk
Een klein formaat kan technisch perfect zijn en toch verdwijnen in een grote zaal. Maar het omgekeerde gebeurt vaker: groot printen vergroot ook uit wat je op je scherm nooit zag. Onscherpte in de opname, ruis in de schaduwen, een randje verscherping dat op 40 cm onzichtbaar was.
Twijfel je of een beeld het formaat aankan, vraag dan een proefprint van een uitsnede op ware grootte. Dan zie je precies wat er gebeurt, zonder dat je de hele print maakt.
